Chọn xe số tự động hay số sàn ? Nguyên lý hoạt động và những điểm cần lưu ý.

Chọn xe số sàn hay số tự động ?

Nếu bạn đang phân vân chọn mua giữa xe số sàn (số tay) và số tự động. Đây là 1 câu hỏi thực sự thú vị vì có rất nhiều điều cần xem xét kỹ lưỡng đi kèm 2 loại hộp số này để có một lựa chọn thông minh. Vậy để có cái nhìn rõ rang hơn, Xef.vn sẽ cùng  các bạn đi sâu phân tích vấn đề này để hiểu rõ cách hoạt động và những ưu nhươc của 2 loại hộp số sàn và số tự động.

Hộp số dùng để thay đổi tỉ số truyền nhằm thay đổi moment xoắn ở các bánh xe chủ động của oto, đồng thời thay đổi tốc độ chạy xe phù hợp với sức cản bên ngoài. Nếu bạn không phải người muốn hiểu kỹ vấn đề cơ khí này có thể chuyển xuống phần Phân tích ưu nhược của 2 loại hộp số).

Nguyên lí hoạt động của động của hộp số sàn dựa trên nguyên lí làm việc của ăn khớp bánh răng:


Tỷ số truyền = số răng của bánh răng bị động (nằm trên trục thứ cấp)/số răng của bánh răng chủ động (nằm trên trục trung gian). Nếu bánh răng bị động có 38 răng và bánh răng chủ động có 12 răng, thì tỷ số truyền giảm tốc của số 1 là 38/12 = 3,166.


Tỉ số truyền trong hộp số.

Ở vị trí tay số số 1 còn gọi là số số thấp, đó là một tỷ số truyền lớn. Điều này làm giảm vận tốc ở trục ra nhưng lại làm gia tăng lực vòng và xe có thể tăng tốc một cách dễ dàng ngay cả khi tốc độ động cơ chậm và trong tình trạng công suất thấp.

 Khi trục sơ cấp truyền chuyển động quay và mômen quay cho trục thứ cấp, tốc độ quay sẽ giảm xuống và mômen quay sẽ tăng lên theo tỷ số truyền giảm tốc của các bánh răng này. Khi đó Mômen đầu thứ cấp = Mômen đầu sơ cấp x Tỷ số truyền  và Số vòng quay đầu sơ cấp = Số vòng quay đầu thứ cấp x Tỷ số truyền.

Điều này cho thấy rằng tỷ số truyền càng lớn thì mômen quay càng tăng, còn số vòng quay càng giảm. Nghĩa là xe có thể chạy ở tốc độ càng cao khi tỷ số truyền càng nhỏ, mặc dù lực truyền động giảm xuống. Ở số cao tỷ số truyền thường là 1:1, trục ra hộp số quay cùng một vận tốc với trục khuỷu động cơ, không có sự gia tăng lực vòng nên xe chạy nhanh hơn.

Nguyên lý hoạt động của số tự động:

Số tự động là loại số có thể tự động thay đổi tỷ số truyền bằng cách sử dụng áp suất dầu tác động tới từng li hợp hay đai bên trong. Hộp số sử dụng các bánh răng để lợi dụng hiệu quả mô-men của động cơ và giúp động cơ cung cấp cho bánh xe vùng tốc độ phù hợp nhất theo các chế độ tải trọng và theo ý muốn của người điều khiển.


Sự khác biệt chủ yếu giữa hộp số tự động và hộp số cơ là hộp số cơ thay đổi việc gài các bánh răng ăn khớp với nhau để tạo nên giá trị tỷ số truyền khác nhau giữa trục sơ cấp (nối liền với động cơ) và trục thứ cấp (nối liền với trục truyền ra các cầu chủ động). Trong khi ở hộp số tự động thì khác hẳn, bộ bánh răng hành tinh sẽ thực hiện tất cả những nhiệm vụ phức tạp đó.


Nguyên lý làm việc của bộ truyền bánh răng hành tinh trong hộp số tự động

Khi nhìn vào bên trong một hộp số tự động, bạn thấy có sự sắp đặt thành từng phần riêng rẽ ở từng không gian hợp lý. Trong số những thứ đó, bạn thấy:

  • Một bộ truyền bánh răng hành tinh.
  • Một bộ phanh đai dùng để khoá các phần của bộ truyền bánh răng hành tinh.
  • Một bộ gồm ba mảnh ly hợp ướt làm việc trong dầu dùng để khoá các phần của bộ truyền.
  • Một hệ thống thuỷ lực để điều khiển các ly hợp và phanh đai
  • Một bộ bơm bánh răng lớn để luân chuyển dầu truyền động trong hộp số.

Quan trọng nhất trong hệ thống là bộ truyền bánh răng hành tinh. Việc đầu tiên là chế tạo ra chúng có các tỷ số ăn khớp khác nhau và sau đó là giúp cho chúng hoạt động như thế nào. Một hộp số tự động bao gồm các bộ truyền bánh răng hành tinh cơ sở nhưng được kết hợp thành một khối trong hộp số. Nhờ đó, việc chuyển lên hay xuống đến số thích hợp đều được thực hiện một cách tự động tại thời điểm thích hợp nhất theo tải và tốc độ của động cơ.


Ưu nhược của hộp số sàn và số tự động:

Về tính năng sử dụng:

Hộp số tự động có ưu điểm hơn khi làm giảm mệt mỏi cho lái xe bằng cách loại bỏ các thao tác cắt bỏ ly hợp và chuyển số thường xuyên, chi tiết ăn điểm này làm cho phái đẹp rất “kết” chọn xe hộp số tự động. Đồng thời hộp số tự động tránh cho động cơ và dòng dẫn động không bị quá tải, do nối chúng bằng thủy lực (qua biến mô) tốt hơn so với nối bằng cơ khí.

Hốp số sàn sẽ đem lại cho bạn cảm giác chế ngự trực tiếp sức mạnh của động cơ oto và người điều khiển có thể cảm nhận được sức mạnh tối đa của động cơ, nhưng nếu đi trong tình trạng kẹt xe trong thành phố thì thao tác đạp côn ngắt ly hợp, gài số liên tục có thể khiến bạn bực mình đấy.

Chi phí bảo trì:


Tuổi thọ bộ ly hợp tùy thuộc chủ xe và khác biệt rất lớn từ 80.000 km đến 240.000 km. Chi phí thay thế cho bộ ly hợp tùy thuộc vào giá phụ tùng của loại xe đó và mức độ phức tạp khi thay thế nó, và điều này tùy thuộc vào người sử dụng. Thời gian thay dầu nhớt cũng phụ thuộc vào thời gian, quãng đường đi, và tốc độ của người lái trong thời gian đã được quy định. Nhưng hộp số tay rất hiếm khi cần phải sửa chữa, và chi phí cũng không mắc lắm.

Đối với hộp số tự động, ngoài việc thay dầu và lọc dầu hộp số, còn cần phải chú ý kỹ đến hoạt động của nó, nếu chẩn đoán có trục trặc và chi phí khắc phục sửa chữa sẽ tốn rất nhiều tiền đặc biệt các hộp số tự động đời mới sử dụng hệ thống điều khiển điện tử. Tuy nhiên công nghệ tiên tiến ở các hộp số tự động ngày nay được niêm phong kín và bảo hành cho việc sử dụng "suốt đời" và không cần phải sửa chữa gì cả! Và điều đáng nói là hộp số tay có độ bền cao hơn lại không được bảo hành lâu như thế.

Về mức tiêu hao nhiên liệu:

Thông thường các xe sử dụng số tay có mức tiêu hao nhiên liệu thấp hơn so xe có hộp số tự động. Cùng một dòng xe, xe có hộp số tự động sẽ có trọng lượng nặng hơn, lý do là cấu trúc hộp số tự động phức tạp hơn nên động cơ phải chịu tải nhiều và trọng lượng nặng hơn hộp số tay. Tuy nhiên các hộp số tự động thuộc thế hệ mới có tính năng hoạt động tốt và mức tiêu hao nhiên liệu gần tương đương với các xe có số tay.

Sự thoải mái khi sử dụng:

Đối với các người lái xe kinh nghiệm lâu năm thì việc sử dụng số tay là không có gì khó khăn và một số người vẫn thích sử dụng số tay hơn số tự động. Đối với những người mới cầm lái, việc thao tác chuyển số và chân côn phải mất vài tháng hay vài năm để có thể nhuần nhuyễn được. Khi phải lái xe ở các đường có mật độ giao thông dày đặc hay thường xuyên bị kẹt xe thì việc sử dụng số tay được xem là khá mệt mỏi, trong trường hợp trên thì việc sử dụng số tự động là khỏe nhất (chân tay đỡ mỏi).

Có ý kiến cho rằng việc sử dụng số tự động làm cho người lái tập trung hơn, tuy nhiên có người cho rằng việc "chân tay thừa thải" có thể làm cho người điểu khiển xe bị sao lãng như việc sử dụng điện thoại, hay soi gương trang điểm...

Về giá thành.

Xe được trang bị hộp số tự động thường có giá xe bán ra cao hơn so với xe có số sàn.

Lời khuyên:

Trước đây các xe oto sử dụng số tự động thường có chi phí bảo trì cao, hoạt động và độ tin cậy kém, vì thế việc chọn số tay mới hiệu quả.Nhưng các hộp số tự động ngày nay có độ tin cậy cao và bền bĩ hơn bao giờ hết, tính năng hoạt động gần giống như số tay. Mức tiêu hao nhiên liệu của xe số tự động cũng dần giảm theo sự phát triển của kỹ thuật công nghệ và dần ngang bằng với sử dụng hộp số sàn.

Sử dụng số tay hay số tự động tùy thuộc vào cá tính hay sở thích của mỗi người. Sẽ không có câu trả lời chính xác cho sự lựa chọn loại nào tốt hơn loại nào.

Nếu các bạn có câu hỏi nào hay muốn tìm hiểu sâu về các loại hộp số trên oto, xin comemnt bên dưới và để lại địa chỉ để chúng tôi tiện hỗ trợ.  Thân ái.

Lãm Hoàng - XEF.vn